همه چیز در مورد فارسیان

روستای فارسیان | فروردین ۱۴۰۱

قارچ های خوراکی اطراف فارسیان - دمبلان - قسمت 4

فارسیان گالیکش / قارچ های خوراکی اطراف فارسیان - قسمت 4 - دمبلان

یکی از قارچ های خوراکی مهم و بسیار گران قیمت اطراف فارسیان ، دمبلان است . قارچی که به علت گران بودن توسط مردم محلی مصرف نمیشود و پس از جمع آوری توسط مردم به دلالان و واسطه ها فروخته شده و سپس به خارج کشور منتقل می شود . دملان در تمام فصول سال وجود دارد اما در اردیبهشت و خرداد رشد کرده و در پاییز به حد اکثر بزرگی خود می رسد . تفاوت دمبلان و قارچ های دیگر در دو چیز است اولا تا زمانی که از زمین برداشت نشده خراب نمی شود و کرم نمی افتد . دوم اینکه دمبلان در زیر خاک رشد می کند و از دید پنهان است . لذا برای پیدا کردن ان باید خاک ها را با تیشه یا بیل کنار زد . .

عمق رشد دمبلان در حدود 10 الی 15 سانتی خاک است و در هنگام رشد خاک های بالا سر خود را به سمت بالا حرکت می دهد و لذا مقدار برآمدگی خاک در محل رویش ان وجود دارد.

در چند سال گذشته مردم محلی منطقه گالیکش و فارسیان شناخت چندانی در مورد دمبلان نداشتند و تنها قوم ترکمن اقدام به جمع آوری دمبلان این قارچ ارزشمند می نمودند . با شناخت مردم محلی از ارزش دمبلان آنها نیز به دنبال یافتن دمبلان راه افتادند . داستان درست شبیه یافتن گنج در آمریکا و آلاسکا شده بود. تعداد افراد جستجو کننده بقدری زیاد بود که در منطقه گالیکش و روستاهای اطراف کارگر برای امور مختلف پیدا نمیشد و اگر پیدا میشد دستمزد کارگر چند برابر شده بود .زن و مرد ، بچه سال  و پیر مرد همگی هر یک تیشه ای به دست داشتند و در زیر درختان خاک ها را زیر رو می کردند . بحران به حدی زیاد بود که جایی از خاک جنگل نبود که توسط مردم شخم نشده باشد. خسارتی که با این کار به جنگل و گیاهان تازه سر از خاک درآورده به قدری زیاد بود که جبران آن تا سال ها غیر ممکن است . بعد از یکی ، دو سال اداره منابع طبیعی از خواب بیدار شد که چه بلایی سر جنگل آمده است . از سال 1399 به بعد جمع آوری، خرید و فروش دمبلان ممنوع و غیر قانونی اعلام شد. اما کو گوش شنوا و همه روزه افراد زیادی را می توان دید تیشه به دست با پای پیاده یا با موتور به سمت جنگل در حرکت هستند. کسانی که موتور دارند سعی می کنند به دورترین نقاط و بکرترین محیط جنگل پا بگذارند تا شاید بتوانند دمبلان بیشتر و درشت ترین ها را بدست بیاورند . در حال حاضر قیمت هر کیلو دمبلان در حدود یک میلیون و پانصد هزار تومان است.

دمبلان رنگی شبیه به سنگ پا دارد و روی سطح آن دانه های بلوری سیاه رنگی چسبیده است . روش پخت ان انواع مختلف دارد که می توانید در اینترنت جستجو نمایید.

قارچ های خوراکی اطراف فارسیان / قسمت سوم - قارچ درخت افرا

قارچ های خوراکی اطراف فارسیان / قسمت سوم - قارچ افرا

درخت افرا ، از جمله درختانی می باشد که محل رویش آن در جنگل های شمالی ، به صورت پراکنده بوده و هر جایی می توان آن را دید . البته در هر منطقه که این درخت رویش داشته باشد چند نهال از آن را می توان در محدوده ای کوچک در کنار هم دید. محدوده رویش درخت افرا معمولا با درختان بلوط و دیگر درختان مشترک است. شاید در جنگل بتوان قارچ های زیادی پیدا کرد اما به هیچ یک نمیتوان اعتماد کرد و ممکن است سمی باشد.  تنها درختی که می توان قارچهای روی تنه ی آن را مصرف کرد قارچ افرا می باشد .

قارچ افرا ، دو نوع دکمه ای و صدفی می باشد که در اطراف تنه افرا و ریشه های کشیده شده ی درخت به اطراف می روید . البته لازم به ذکر است هر افرایی قارچ ندارد و تنها درختان افرای کهنسال دارای قارچ هستند .

قارچ افرای یک روزه

طول عمر قارچ های افرا بسیار کم است و چند روز بیشتر نیست . چتر قارچ هایی که در روز اول و دوم سر از زمین در می اورند رنگی قهوه ای دارد و در روز سوم کاملا سفید رنگ می شود . هر چه قارچ تازه تر باشد تمیزتر و عاری از حشرات می باشد . معمولا بعد از چهار الی پنج روز از قسمت ساقه ، قارچ افرا کرم می افتد و بعد از یکی دور روز این کرم ها به چتر قارچ رفته و تمام قارچ را کرم فرا گرفته و آن را از بین میبرند . بنا بر این زمانی که قارچ افرا را کندید برای اطمینان از اینکه قارچ نیفتاده باید چتر قارچ را نصف کرده و خوب قسمت مرکزی آن را نگاه کنید ، علاوه بر این حتما قارچ هایی را بکنید که تازه باشد و اگر قارچ افرا لکه داشته باشد ، خراب شده و کرم افتاده است.

درختان افرا را می توان در سرحمام ، چاله حمام، چشمه میر حسن غایی ( یا او وله ) ، آرام تخته و ... یافت.

 

قارچ های خوراکی وحشی منطقه فارسیان - قسمت دوم

فارسیان گالیکش/ قارچ های خوراکی وحشی منطقه فارسیان - قسمت دوم

قارچ دکمه ای

یکی از انواع قارچ های وحشی منطقه فارسیان که بسیار خوشمزه است ، قارچ دکمه ای وحشی است . این نوع قارچ در روز های اول رویش از نظر ظاهری کاملا شبیه قارچ های دکمه ای پرورشی موجود در بازار است و بعد از دو ، سه روز چتر آن باز می شود . از آنجایی که در محل رویش این نوع قارچ ، قارچ های دکمه ای سمی دیگری نیز می روید و اگر شناختی نسبت به این نوع قارچ ها نداشته باشید ممکن است با قارچ سمی اشتباه گرفته شود ، لذا باید به یک مشخصه اصلی قارچ دکمه ای وحشی خوراکی که آن را با قارچ سمی متمایز کرده است دقت نمایید .

برای شناخت قارچ خوراکی دکمه ای وحشی به زیر چتر آن نگاه کنید . اگر رنگ زیر چتر قارچ ، گل بهی یا صورتی خیلی کم رنگ بود ، قارچ مورد نظر خوراکی است اما اگر کاملا سفید و یا رنگی دیگر بجز گل بهی بود خوراکی نیست و جزء قارچ های سمی به حساب می آید.

محل رویش قارچ دکمه ای وحشی در منطقه فارسیان ، مراتع اطراف گلزار شهدای روستا، اطراف استال بالا ، مراتع پاکندس و ... است .

زمان رویش قارچ دکمه ای خوراکی با گرم شدن هوا از ابتدای بهار آغاز شده و تا زمانی که زمین رطوبت دارد ادامه دارد. در طول سال نیز هر زمانی که بارانی ببارد یک یا دو روز پس از آن این نوع قارچ رویش پیدا می کند . یکی از خوراک های اصلی دامداران منطقه پاکندس که فصل ییلاق را در مراتع پاکندس به سر می برند ، قارچ دکمه ای است .

قارچ های خوراکی در منطقه فارسیان - گوبلک گوشتی - قسمت اول

فارسیان گالیکش / قارچ های خوراکی منطقه فارسیان - گوبلک گوشتی

                 معرفی قارچ گوشتی ( گوبلک گوشتی )

بهار آغار رویش انواع قارچ های خوراکی در منطقه فارسیان گالیکش است . برخی از انواع قارچ ها فقط در ابتدایی فصل بهار در این منطقه پیدا می شوند و با گرم شدن هوا از بین رفته و باید تا بهار بعد منتظر آنها بود . فارچ های وحشی که در زمین های اطراف فارسیان می روید بسیار خوشمزه بوده و ارزش غذایی فراوانی دارند . البته این قارچ ها در مناطق خاصی از فارسیان می رویدکه بهترین منطقه رشد آنها مراتع پاکندس می باشد .

هر چند که انواع قارچ های خوراکی زیاد است اما از آنجایی که شناخت اینجانب نسبت به این نوع قارچ ها کم بوده و ممکن است باعث سردرگمی گردد لذا تنها به 4 نوع قارچ خوراکی منطقه اشاره ای خواهیم نمود .

اولین قارچ خوراکی که بسیار طرفدار دارد و کم یاب نیز می باشد ، در منطقه فارسیان به آن "گوبلک گوشتی" می گویند . ترک ها و ترکمن های منطقه به آن "قوزقرنی" می گویند . قارچی مخروطی است که قسمت کلاهک قارچ شبیه معده گوسفند است . زمان رویش این قارچ در چند روز آغازین بهار است . این قارچ را می توان در مناطقی از مراتع ییلاقی پاکندس ، استل بالا ، شی صار یا ( شی حصار ) و .... یافت.

برخی از مردم محلی اعتقاد دارند رویش این نوع قارچ زمانی صورت می گیرد که آسمان رعد و برق بزند .

سرخ‌شده این قارچ بسیار خوشمزه است. اگر آن را پیدا کردید، حفره‌هایش را بررسی کنید، زیرا محل تجمع خوبی برای حشرات است. برای تمیز کردن پس از برداشتن ضایعات ریشه، قارچ را قاچ قاچ کرده و در آب نمک به مدت یک ربع بخوابانید و سپس خوب بشویید .

 

فصل بهار آغاز وفور نعمت

فارسیان گالیکش / فصل بهار آغاز وفور نعمت

بهار 1401 سر آغاز قرنی جدید از راه رسید همراه با وفور نعمتهای خدادادی در مناطق جنگلی اطراف فارسیان . آغاز بهار امسال با باران و برف همراه بود. باران و برف برای هر منطقه ای ، رحمت الهی هستند . هر چند بارش برف امسال به احتمال زیاد آلوچه های وحشی را که بر اثر گرمای چند رو میانه اسفند 1400 شکوفه کرده بودند و همچون لباس عروسی در جای جای جنگل خودنمایی می کردند ، خراب کند و سرما زدگی شبانه باعث نابودی میوه ی آنها شود اما شکر خدا این بارش ها باعث سرازیر شدن برخی چشمه های خشک شده و هر جا آب باشد شادابی طبیعت نیز وجود دارد.

آغاز بهار شروع رویش پیازهای وحشی به نام الزو یا تره سوغان در دامنه های اطراف فارسیان و جنگل های شمالی آن است. الزو که نوعی پیاز وحشی است برای درست کردن نانی محلی به همین نام ( نون الزویی) کاربرد فراوان دارد . علاوه بر این خشک شده ی الزو را در غذاهای مختلفی از جمله سوپ ، آش و قورمه سبزی می ریزند و الزوی تازه را به عنوان سبزی میل می نمایند .

یکی از دیگر از نعمتهای ارزشمند و گرانقدر که با شروع فصل بهار در منطقه فارسیان شروع به رشد می نماید انواع قارچ خوراکی وحشی که بسیار خوشمزه هستند می باشد. در پست بعد انواع قارچ خوراکی منطقه فارسیان را برایتان خواهم آورد .