#گالیکش / #فارسیان / #سقف های سفالی

یکی از نشانه هایی که شاید بتوان بر اساس آن به ارتباطات تاریخی و فرهنگی مردم فارسیان با استرآباد در گذشته استناد کرد ، اشتراک آنها در نوع پوشش تاریخی سقف های منازل است .

از شاخص های اصلی معماری شهر استرآباد ، استفاده از سفال در پوشش سقف های منازل و مساجد تاریخی است .
از ویژگی های منحصر بفرد معماری سنتی و قدیمی فارسیان نیز استفاده از سفال برای پوشش سقف های منازل ، مساجد ، کومه ها ، انباری ها و تندورها (تنور ها ) است . به گونه ای که در گذشته پوشش اصلی سقف های قدیمی فارسیان ، سفالی بوده است . اینکه سقف های سفالی در فارسیان چقدر قدمت تاریخی دارد ، نامشخص است . متاسفانه در نامه ها و قباله های تاریخی که تاکنون جمع آوری کرده ام نیز به موردی که به صنعت سفال سازی در فارسیان اشاره کرده باشد ، دست پیدا نکردم .

حاج اصغر خسروی فتح الله می گوید : در دوره پهلوی ، ماموران دولتی به فارسیان می آمدند و سفال سقف کومه ها و منازل را با زور جمع می کردند و به مینودشت می بردند تا برای پوشش سقف ساختمان های دولتی استفاده کنند . برخی از این سقف های سفالی تا سال های قبل در مینودشت وجود داشتند .

ظاهرا در فارسیان قدیم از سفال به عنوان لوله انتقال آب نیز استفاده می کرده اند . نمونه ای از این لوله های سفالی در اطراف چشمه کلکلی در گذشته موقع کندن چاله توسط یکی از بزرگان فارسیان پیدا شده بوده است . هیچ نمونه ای از این لوله های سفالی به عنوان سند جهت ارائه نداریم .

سفال سقف های منازل فارسیان در کجا درست می شده است ؟ آیا در اطراف فارسیان کوره های سفال سازی وجود داشته است ؟ آیا مردم فارسیان این سفال ها را از جاهای دیگری خریداری می کرده اند و سپس به فارسیان حمل می نموده اند ؟

نکته قابل توجه این است که سقف منازل روستاهای اطراف فارسیان ، گلی است .
از سویی دیگر امکان حمل هزاران سفال سالم از مکانی دور برای صدها سقف سفالی از خانه و کومه و تندور و انبار و مسجد تقریبا غیر قابل تصور است .

لذا می توان به این نظر رسید که بدون تردید در فارسیان قدیم کوره های سفال سازی وجود داشته است . کثرت جمعیت فارسیان و وجود صدها خانه و کومه و … وجود این کوره ها را ضروری می کرده است .
اما این کوره های سفال سازی در کجا قرار داشتند ؟ چرا در روستاهای تاریخی فارسیان ، دوزین و فرنگ در کنار اصناف تاریخی و طایفه های آهنگر ، زرگر ، مسگر ، رنگرز ، دلاک و…. هیچ نشانی از ” سفالگر ها ” نیست ؟